مسیرهای گمرکی کالا در گمرک ایران به منظور تسهیل و تسریع در ترخیص کالاها طراحی شدهاند و بر اساس نوع کالا، شرایط ارسال، اسناد و مدارک ارائه شده و سایر عوامل تعیین میشوند. این مسیرها به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
مسیر سبز:
در این مسیر، کالا بدون نیاز به ارزیابی فیزیکی و بررسی اسناد به صورت سریع ترخیص میشود.
این مسیر برای کالاهایی است که دارای ریسک کم و اسناد و مدارک کامل و معتبر هستند.
انتخاب این مسیر بر اساس سوابق مثبت واردکننده و مطابقت کامل اسناد ارائه شده با قوانین و مقررات گمرکی انجام میشود.
مسیر زرد:
در این مسیر، کالاها نیاز به بررسی اسناد دارند اما ارزیابی فیزیکی صورت نمیگیرد.
این مسیر برای کالاهایی است که نیاز به بررسی بیشتر از نظر مدارک و اسناد دارند اما احتمال ریسک آنها پایین است.
انتخاب این مسیر بر اساس مطابقت نسبی اسناد با قوانین و مقررات گمرکی انجام میشود.
مسیر قرمز:
در این مسیر، کالاها نیاز به بررسی دقیق اسناد و همچنین ارزیابی فیزیکی دارند.
این مسیر برای کالاهایی است که احتمال ریسک آنها بالا است یا اسناد و مدارک آنها نیاز به بررسی کامل دارند.
انتخاب این مسیر بر اساس سوابق منفی واردکننده، وجود مغایرت در اسناد، نوع کالا (کالاهای حساس و با ریسک بالا) و سایر عوامل مرتبط انجام میشود.
عوامل تأثیرگذار در انتخاب مسیر گمرکی:
نوع و ماهیت کالا:کالاهای حساس و با ریسک بالا معمولاً در مسیر قرمز قرار میگیرند.
سوابق واردکننده:سوابق مثبت یا منفی واردکننده میتواند تأثیر زیادی بر انتخاب مسیر داشته باشد.
مطابقت اسناد و مدارک:صحت و کامل بودن اسناد ارائه شده و مطابقت آنها با قوانین و مقررات گمرکی.
مبدا کالا:کشور مبدا کالا و روابط تجاری با آن کشور نیز میتواند در انتخاب مسیر تأثیرگذار باشد.
اطلاعات ثبت شده در سیستم جامع گمرکی:اطلاعات ثبت شده در سامانههای گمرکی و سابقه تعاملات واردکننده.
هدف از ایجاد مسیرهای گمرکی
کاهش زمان ترخیص:با تعیین مسیرهای مختلف، کالاها سریعتر ترخیص میشوند و زمان انتظار کاهش مییابد.
کاهش هزینهها:فرآیندهای سریعتر و کارآمدتر، هزینههای مرتبط با نگهداری و انبارداری کالاها را کاهش میدهد.
افزایش دقت و صحت:با بررسی دقیق اسناد و کالاهای با ریسک بالا، احتمال تخلفات گمرکی کاهش مییابد.
بهبود کارایی گمرک:مسیرهای گمرکی با توجه به ریسکهای مختلف، کارایی عملیات گمرکی را بهبود میبخشند.